Σύστημα αντιμπλοκαρίσματος τροχών (ABS)

Το σύστημα αντιμπλοκαρίσματος τροχών, παγκοσμίως γνωστό ως ABS, εμποδίζει το μπλοκάρισμα και την ολίσθηση των τροχών κατά το έντονο φρενάρισμα. Όταν ένας τροχός σταματά να περιστρέφεται ενώ το αυτοκίνητο εξακολουθεί να κινείται, το ελαστικό χάνει την πρόσφυσή του και γλιστρά, αυξάνοντας την απόσταση ακινητοποίησης και, το κρισιμότερο, στερώντας από τον οδηγό τη δυνατότητα να στρίψει. Το ABS υπάρχει για να κρατά τους τροχούς να περιστρέφονται στο όριο της πρόσφυσης κατά το φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης, ώστε ο οδηγός να διατηρεί τον έλεγχο της διεύθυνσης και τα ελαστικά να συνεχίζουν να επιβραδύνουν το αυτοκίνητο. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις ενεργητικής ασφάλειας στην ιστορία του αυτοκινήτου και είναι πλέον υποχρεωτικό στα καινούργια αυτοκίνητα στις περισσότερες αγορές.

Το σύστημα λειτουργεί ανιχνεύοντας και ρυθμίζοντας. Ένας οδοντωτός δακτύλιος και ένας αισθητήρας ταχύτητας σε κάθε τροχό αναφέρουν την ταχύτητα περιστροφής πολλές φορές το δευτερόλεπτο στη μονάδα ελέγχου του ABS. Αν η μονάδα διαπιστώσει ότι ένας τροχός επιβραδύνει πολύ ταχύτερα από το σύνολο του αυτοκινήτου, ένδειξη ότι πρόκειται να μπλοκάρει, δίνει εντολή σε έναν υδραυλικό ρυθμιστή να δράσει. Ο ρυθμιστής περιέχει ηλεκτρομαγνητικές βαλβίδες και μια αντλία που μπορούν στιγμιαία να μειώσουν, να διατηρήσουν και έπειτα να αποκαταστήσουν την πίεση των υγρών φρένων στη δαγκάνα του συγκεκριμένου τροχού, απελευθερώνοντάς τον τόσο ώστε να ξαναπεριστραφεί πριν εφαρμοστεί ξανά η πέδηση. Αυτός ο κύκλος απελευθέρωσης και επανεφαρμογής επαναλαμβάνεται πολλές φορές το δευτερόλεπτο, κάτι που ο οδηγός αισθάνεται ως παλμικό κράδασμα στο πεντάλ του φρένου.

Το καθοριστικό όφελος είναι η διατήρηση του ελέγχου της διεύθυνσης. Επειδή οι τροχοί συνεχίζουν να περιστρέφονται αντί να γλιστρούν, τα ελαστικά διατηρούν την πλευρική τους πρόσφυση, επιτρέποντας στον οδηγό να αποφύγει ένα εμπόδιο ενώ φρενάρει στο μέγιστο, κάτι αδύνατο με πλήρως μπλοκαρισμένους τροχούς. Στις περισσότερες επιφάνειες το ABS μειώνει επίσης την απόσταση ακινητοποίησης, αφού ένα ελαστικό που κυλά κοντά στο όριο της πρόσφυσης επιβραδύνει το αυτοκίνητο πιο αποτελεσματικά από ένα που γλιστρά. Εξίσου σημαντικό, καθιστά διαισθητική τη σωστή αντίδραση έκτακτης ανάγκης: ο οδηγός απλώς πατά σταθερά το πεντάλ και το κρατά πατημένο, αφήνοντας το σύστημα να διαχειριστεί την πέδηση πολύ πιο γρήγορα και με μεγαλύτερη ακρίβεια από όση θα μπορούσε οποιοσδήποτε άνθρωπος.

Το ABS δεν είναι χωρίς ιδιαιτερότητες. Σε χαλαρές επιφάνειες όπως χαλίκι, χιόνι ή βαθιά άμμο, ένας μπλοκαρισμένος τροχός μπορεί να σχηματίσει μια σφήνα υλικού μπροστά του που στην πραγματικότητα μειώνει την απόσταση ακινητοποίησης, οπότε σε αυτές τις επιφάνειες το ABS ενδέχεται να επιμηκύνει ελαφρώς την απόσταση παρότι διατηρεί τον έλεγχο της διεύθυνσης, ένας συμβιβασμός που γενικά κρίνεται ωφέλιμος. Το παλμικό πεντάλ μπορεί να ανησυχήσει έναν ανέτοιμο οδηγό και να τον κάνει να αφήσει το φρένο, που είναι ακριβώς η λάθος αντίδραση. Το σύστημα εξαρτάται επίσης από υγιείς αισθητήρες ταχύτητας τροχών και καθαρά υγρά φρένων, ενώ μια προειδοποιητική λυχνία ABS στον πίνακα οργάνων επισημαίνει μια βλάβη που απενεργοποιεί τη λειτουργία αφήνοντας ανέπαφο το κανονικό φρενάρισμα.

Η διαχρονική σημασία του ABS είναι ότι παρείχε το υλικό και την αισθητήρια βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε μια ολόκληρη γενιά συστημάτων ασφαλείας. Οι αισθητήρες ταχύτητας τροχών και ο υδραυλικός του ρυθμιστής χρησιμοποιούνται από την ηλεκτρονική κατανομή δύναμης πέδησης (EBD), που μοιράζει το φρενάρισμα μεταξύ των αξόνων· από το σύστημα υποβοήθησης πέδησης, που ενισχύει την πίεση σε ένα απότομο φρενάρισμα· από τον έλεγχο πρόσφυσης, που περιορίζει την ολίσθηση των τροχών υπό ισχύ· και κυρίως από τον ηλεκτρονικό έλεγχο ευστάθειας (ESC), που φρενάρει επιλεκτικά μεμονωμένους τροχούς για να αντισταθμίσει τα ολισθήματα. Το ABS είναι επομένως τόσο ένα ζωτικό σύστημα ασφαλείας από μόνο του όσο και ο ακρογωνιαίος λίθος του σύγχρονου ελέγχου δυναμικής συμπεριφοράς του οχήματος.