Τρίτο φως φρένων (CHMSL)

Το κεντρικό, ψηλά τοποθετημένο φως πέδησης, με τη διεθνή συντομογραφία CHMSL και ευρέως γνωστό ως τρίτο στοπ, είναι ένα μεμονωμένο φως φρένων τοποθετημένο ψηλά και στο κέντρο του πίσω μέρους του οχήματος, ώστε να συμπληρώνει τα δύο συμβατικά φώτα πέδησης που βρίσκονται χαμηλότερα, στις δύο γωνίες. Υπάρχει για να λύσει ένα απλό αλλά επίμονο πρόβλημα οδικής ασφάλειας: ο οδηγός που ακολουθεί ενδέχεται να μην αντιληφθεί εγκαίρως ότι το προπορευόμενο αυτοκίνητο φρενάρει, ιδίως σε πυκνή κυκλοφορία, όπου τα συμβατικά πίσω φώτα μπορεί να κρύβονται από το αμέσως προπορευόμενο όχημα. Ένα έντονο φως τοποθετημένο κοντά στη φυσική γραμμή του βλέμματος του επόμενου οδηγού, συχνά στο ύψος του παρμπρίζ, μεταδίδει το μήνυμα της πέδησης ταχύτερα.

Λειτουργικά, το CHMSL είναι συνδεδεμένο ώστε να ανάβει αποκλειστικά κατά το φρενάρισμα, παράλληλα με τα κύρια φώτα πέδησης, και, σε αντίθεση με τα χαμηλότερα φώτα, δεν λειτουργεί ταυτόχρονα ως φως θέσης ή φλας, οπότε το μήνυμά του είναι μονοσήμαντο: όταν ανάβει, το προπορευόμενο όχημα επιβραδύνει. Οι πρώτες μονάδες χρησιμοποιούσαν λαμπτήρες πυράκτωσης πίσω από κόκκινο κρύσταλλο, αλλά η θέση του φωτός ταιριάζει ιδανικά με τις διόδους φωτοεκπομπής (LED), που ανάβουν σχεδόν ακαριαία και είναι αρκετά λεπτές ώστε να ενσωματώνονται διακριτικά. Συνήθως τοποθετείται στο εσωτερικό του πίσω παρμπρίζ, στην εταζέρα, στο καπό του χώρου αποσκευών ή στην πίσω πόρτα, ή ενσωματώνεται σε αεροτομή οροφής.

Η αξία του εντοπίζεται στον χρόνο αντίδρασης και στη μείωση των συγκρούσεων. Προσφέροντας στους οδηγούς που ακολουθούν ένα πρόσθετο, κεντρικό και υπερυψωμένο ερέθισμα, συντομεύει το διάστημα μέχρι να αρχίσουν να φρενάρουν, κάτι που μειώνει άμεσα τις νωτομετωπικές συγκρούσεις. Έρευνες πριν από την υιοθέτησή του κατέδειξαν ουσιαστική πτώση τέτοιων προσκρούσεων και, μολονότι το όφελος μετριάστηκε όταν το φως έγινε καθολικό και οικείο, παραμένει ένα εξαιρετικά αποδοτικό ως προς το κόστος στοιχείο ασφάλειας.

Η ιστορία του είναι στενά δεμένη με τη νομοθεσία. Ύστερα από εκτεταμένες δοκιμές, οι Ηνωμένες Πολιτείες το κατέστησαν υποχρεωτικό στα καινούργια επιβατικά αυτοκίνητα από το μοντέλο του έτους 1986 και λίγο αργότερα στα ελαφρά φορτηγά, ενώ πολλές άλλες αγορές το απαίτησαν στη συνέχεια. Αυτή η κανονιστική καταγωγή εξηγεί γιατί το τρίτο στοπ αποτελεί σήμερα ουσιαστικά καθολικό εξοπλισμό των οχημάτων παγκοσμίως και όχι προαιρετικό στιλιστικό στοιχείο.

Στην πράξη το φως απαιτεί ελάχιστη συντήρηση, αν και οι συστοιχίες LED μπορεί με τον καιρό να εμφανίσουν σβηστά τμήματα, ενώ οι μονάδες μέσα στο παρμπρίζ ενδέχεται να ταλαιπωρούνται από υγρασία ή φθαρμένη τσιμούχα. Επειδή πρόκειται για υποχρεωτικό εξοπλισμό, ένα χαλασμένο CHMSL μπορεί να καταγραφεί ως έλλειψη στον περιοδικό τεχνικό έλεγχο —στην Ελλάδα στο πλαίσιο του ΚΤΕΟ— και επομένως δεν πρέπει να παραμελείται.

Το CHMSL ανήκει σε μια ευρύτερη οικογένεια μέτρων πίσω σηματοδότησης και ορατότητας που σκοπό έχουν να γνωστοποιούν τις προθέσεις του οχήματος στους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου· συγγενεύει εννοιολογικά με την ένδειξη έντασης πέδησης, που διαφοροποιεί τα φώτα φρένων σε απότομο ή πανικόβλητο φρενάρισμα, και λειτουργεί συμπληρωματικά προς βοηθήματα εμπρόσθιας ορατότητας όπως τα φώτα ημέρας.