Αυτόνομη οδήγηση επιπέδου 5

Η αυτόνομη οδήγηση επιπέδου 5 βρίσκεται στην κορυφή της κλίμακας SAE J3016: πρόκειται για όχημα ικανό να οδηγεί μόνο του οπουδήποτε θα μπορούσε ένας ικανός οδηγός, σε οποιαδήποτε συνθήκη, χωρίς περιορισμούς και χωρίς να χρειάζεται ποτέ ανθρώπινη παρέμβαση. Ορίζεται από την απουσία λειτουργικού πεδίου σχεδιασμού (ODD) — τα όρια γεωγραφίας, καιρού, ταχύτητας και τύπου δρόμου που δεσμεύουν κάθε χαμηλότερη βαθμίδα απλώς δεν υφίστανται εδώ. Ένα πραγματικό όχημα επιπέδου 5 δεν χρειάζεται τιμόνι, πεντάλ ούτε κανέναν ανθρώπινο οδηγό, διότι δεν υπάρχει περίπτωση στην οποία θα παρέδιδε τον έλεγχο σε κάποιον.

Η διάκριση από το επίπεδο 4 είναι λεπτή στη θεωρία αλλά τεράστια στην πράξη. Και τα δύο επίπεδα λειτουργούν πλήρως χωρίς οδηγό εντός του πεδίου τους· η διαφορά είναι ότι το πεδίο του επιπέδου 4 περιορίζεται σκόπιμα, ενώ το επίπεδο 5 δεν έχει κανένα όριο. Ένα ρομποτικό ταξί επιπέδου 4, περιορισμένο σε χαρτογραφημένους, γεωφραγμένους δρόμους πόλης με καλό καιρό, μετατρέπεται σε όχημα επιπέδου 5 μόνο όταν αρθούν εντελώς αυτοί οι περιορισμοί — όταν μπορεί εξίσου να αντεπεξέλθει σε αχαρτογράφητο ορεινό μονοπάτι μέσα σε χιονοθύελλα, σε χαοτική διασταύρωση χωρίς σήμανση, σε πλημμυρισμένη λωρίδα ή σε χωματόδρομο αγροκτήματος νύχτα, και όλα αυτά σε επίπεδο που δεν απαιτεί καμία ανθρώπινη επίβλεψη.

Ακριβώς αυτή η απεριόριστη ικανότητα είναι ο λόγος που το επίπεδο 5 δεν υπάρχει ακόμη, ούτε καν σε μορφή πρωτοτύπου, και γι' αυτό περιγράφεται καλύτερα ως μακροπρόθεσμος στόχος παρά ως προϊόν του εγγύς μέλλοντος. Ο απεριόριστος πραγματικός κόσμος περιέχει πρακτικά άπειρη ποικιλία σπάνιων, ασαφών και εχθρικών καταστάσεων — τις λεγόμενες ακραίες περιπτώσεις (edge cases) — και ένα σύστημα που μπορεί να αντιμετωπίσει όλες αυτές χωρίς εφεδρικό οδηγό απαιτεί αντίληψη, συλλογιστική και αξιοπιστία πολύ πέρα από οτιδήποτε έχει επιδειχθεί έως σήμερα. Οι ακραίες καιρικές συνθήκες, η φθαρμένη ή ανύπαρκτη οδική σήμανση, η απρόβλεπτη ανθρώπινη συμπεριφορά και η ανάγκη λειτουργίας χωρίς εξάρτηση από προκατασκευασμένους χάρτες υψηλής ευκρίνειας παραμένουν άλυτα ζητήματα σε αυτή την καθολική κλίμακα.

Αν ποτέ υλοποιούνταν, οι συνέπειες θα ήταν βαθιές: οχήματα σχεδιασμένα αμιγώς ως κινούμενοι χώροι, χωρίς χειριστήρια οδήγησης και χωρίς προσδοκία ανθρώπινου ρόλου, αξιοποιήσιμα από οποιονδήποτε ανεξαρτήτως ηλικίας, ικανότητας ή άδειας, οποιαδήποτε στιγμή και σε οποιοδήποτε μέρος. Αυτή ακριβώς η πλήρης αφαίρεση του ανθρώπου από το έργο της οδήγησης, παντού, ορίζει το επίπεδο και το διαχωρίζει από την υπό όρους και γεωφραγμένη αυτονομία των κατώτερων βαθμίδων.

Προς το παρόν, το επίπεδο 5 λειτουργεί κυρίως ως νοητική οροφή απέναντι στην οποία μετριέται η πραγματική πρόοδος. Οι ουσιαστικές εξελίξεις του κλάδου συγκεντρώνονται στο επίπεδο 4, όπου ο περιορισμός του πεδίου καθιστά εφικτή την ασφαλή λειτουργία χωρίς οδηγό· η γεφύρωση του χάσματος προς το επίπεδο 5 δεν είναι τόσο ζήτημα προσθήκης εξοπλισμού όσο επίλυσης της μακράς ουράς σπάνιων συνθηκών που ο άνθρωπος διαχειρίζεται διαισθητικά, αλλά η μηχανή πρέπει να σχεδιαστεί ώστε να τις αντιμετωπίζει άψογα, παντού, χωρίς εξαίρεση.