Μπλοκέ διαφορικό

Το μπλοκέ διαφορικό είναι ένα διαφορικό που μπορεί να κλειδωθεί σκόπιμα, έτσι ώστε οι δύο τροχοί του ίδιου άξονα να υποχρεώνονται να περιστρέφονται με ακριβώς την ίδια ταχύτητα. Στην ξεκλείδωτη κατάστασή του συμπεριφέρεται όπως ένα συμβατικό ελεύθερο διαφορικό, επιτρέποντας στους τροχούς να γυρίζουν με διαφορετικούς ρυθμούς για ομαλή στροφή. Όταν όμως κλειδώσει, αυτή η ελευθερία καταργείται πλήρως: οι δύο έξοδοι δένονται μηχανικά μεταξύ τους, ώστε η ροπή του κινητήρα να φτάνει εγγυημένα και στους δύο τροχούς, ανεξάρτητα από την πρόσφυση που διαθέτει ο καθένας.

Η αξία του έγκειται στην εγγενή αδυναμία του ελεύθερου διαφορικού. Ένα ελεύθερο διαφορικό μοιράζει πάντοτε τη ροπή εξίσου, αλλά η ροπή αυτή δεν μπορεί ποτέ να ξεπεράσει όση μπορεί να μεταδώσει ο τροχός με τη χαμηλότερη πρόσφυση. Αν ο ένας τροχός σηκωθεί από το έδαφος ή πατήσει σε πάγο, σπινάρει ελεύθερα και ο άλλος δεν λαμβάνει σχεδόν τίποτα. Το κλείδωμα του διαφορικού παρακάμπτει αυτόν τον περιορισμό: με τους δύο τροχούς υποχρεωμένους να γυρίζουν μαζί, ο τροχός με πλήρη πρόσφυση συνεχίζει να κινεί το όχημα ακόμη κι αν ο άλλος είναι εντελώς ξεφορτωμένος. Γι' αυτό το μπλοκέ διαφορικό αποτελεί την οριστική λύση για πρόσφυση σε δύσκολες συνθήκες εκτός δρόμου.

Στην πράξη, τα μπλοκέ διαφορικά ενεργοποιούνται μόνο όταν χρειάζονται. Πολλά επιλέγονται από τον οδηγό, μέσω ηλεκτρικού, πνευματικού ή συρματόσχοινου μηχανισμού που ενεργοποιείται πριν από δύσκολο έδαφος, όπως βαθιά λάσπη, άμμος, βράχια ή απότομη ανηφόρα με χαλαρό υπόστρωμα. Με το διαφορικό κλειδωμένο, ο άξονας αποδίδει μέγιστη και χωρίς προϋποθέσεις πρόσφυση. Οχήματα κατασκευασμένα για σοβαρή χρήση εκτός δρόμου τα τοποθετούν συχνά και στους δύο άξονες, και σε συνδυασμό με αργό κιβώτιο (low range) επιτρέπουν στο όχημα να «σέρνεται» σε συνθήκες που θα νικούσαν ένα ελεύθερο, ακόμη και ένα διαφορικό περιορισμένης ολίσθησης.

Υπάρχει ένας αυστηρός κανόνας: το κλειδωμένο διαφορικό πρέπει να απενεργοποιείται σε επιφάνειες με πρόσφυση. Επειδή οι τροχοί υποχρεώνονται στην ίδια ταχύτητα, ο άξονας δεν μπορεί να απορροφήσει τη φυσική διαφορά στροφών που απαιτείται στη στροφή. Σε άσφαλτο ή σκληρό έδαφος αυτό αναγκάζει τα ελαστικά να τρίβονται και να αναπηδούν, καταπονώντας το σύστημα μετάδοσης, αυξάνοντας τη φθορά των ελαστικών και υποβαθμίζοντας το τιμόνι και την ευστάθεια. Το μπλοκέ διαφορικό είναι επομένως αυστηρά εργαλείο για εκτός δρόμου ή ολισθηρές συνθήκες και απενεργοποιείται μόλις επανέλθει η κανονική πρόσφυση.

Το μπλοκέ διαφορικό βρίσκεται στο πιο ασυμβίβαστο άκρο μιας οικογένειας βοηθημάτων πρόσφυσης. Το διαφορικό περιορισμένης ολίσθησης (LSD) προσφέρει ηπιότερη, αυτόματη ανακατανομή ροπής κατάλληλη για καθημερινή οδήγηση στον δρόμο, ενώ τα αυτόματα μπλοκέ διαφορικά εμπλέκονται και απεμπλέκονται μόνα τους ανάλογα με τις ταχύτητες των τροχών, χωρίς παρέμβαση του οδηγού. Το χειροκίνητα επιλεγόμενο μπλοκέ ανταλλάσσει την ευκολία με τη βεβαιότητα, παρέχοντας την απόλυτη εγγύηση ίσης ταχύτητας τροχών που απαιτούν οι ακραίες συνθήκες, και παραμένει χαρακτηριστικό γνώρισμα των πιο ικανών τετρακίνητων οχημάτων.