Υποβοήθηση διεύθυνσης (Power Steering)

Η υποβοήθηση διεύθυνσης (power steering) είναι κάθε σύστημα που χρησιμοποιεί εξωτερική πηγή ισχύος για να βοηθήσει τον οδηγό να στρέψει τους κατευθυντήριους τροχούς, μειώνοντας τη μυϊκή προσπάθεια που απαιτείται στο τιμόνι. Έγινε απαραίτητη καθώς τα αυτοκίνητα βάραιναν και τα ελαστικά φάρδαιναν, αφού η τριβή ανάμεσα σε ένα μεγάλο πέλμα επαφής και το οδόστρωμα, ιδίως σε στάση ή σε πολύ χαμηλή ταχύτητα, μπορεί να απαιτεί στη στεφάνη του τιμονιού δύναμη μεγαλύτερη από όση είναι άνετη ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, διαχειρίσιμη. Πολλαπλασιάζοντας τη δύναμη του οδηγού, η υποβοήθηση κρατά το αυτοκίνητο εύκολο στον έλεγχο, χωρίς να χρειάζεται εξαιρετικά «αργή» σχέση διεύθυνσης που θα επέβαλλε πολλές περιστροφές του τιμονιού.

Η βοήθεια είναι πιο πολύτιμη ακριβώς εκεί όπου το τιμόνι χωρίς υποβοήθηση είναι βαρύτερο: στο παρκάρισμα και στους ελιγμούς με πολύ χαμηλή ταχύτητα, όπου η αντίσταση των ελαστικών πάνω στο οδόστρωμα είναι μέγιστη. Ένα καλοσχεδιασμένο σύστημα προσφέρει γενναιόδωρη υποβοήθηση σε αυτές τις συνθήκες, ώστε το τιμόνι να γυρίζει ανάλαφρα, και στη συνέχεια τη μειώνει προοδευτικά όσο ανεβαίνει η ταχύτητα. Αυτή η κλιμάκωση ανάλογα με την ταχύτητα είναι σημαντική, γιατί η υπερβολική υποβοήθηση σε υψηλές ταχύτητες θα έκανε το τιμόνι ελαφρύ, ασαφές και νευρικό, υπονομεύοντας την ευστάθεια και την πληροφόρηση στις οποίες στηρίζεται ο οδηγός για σίγουρο έλεγχο.

Δύο βασικές τεχνολογίες προσφέρουν αυτή την υποβοήθηση. Η παλαιότερη είναι η υδραυλική, στην οποία μια αντλία κινούμενη από τον κινητήρα συμπιέζει υδραυλικό υγρό που, μέσω βαλβίδας συνδεδεμένης με το σύστημα διεύθυνσης, οδηγείται σε έμβολο μέσα στην κρεμαγιέρα και σπρώχνει προς την κατεύθυνση που στρίβει ο οδηγός. Είναι αποτελεσματική και δίνει καλή αίσθηση, αλλά αφαιρεί ισχύ από τον κινητήρα συνεχώς, ακόμη και σε ευθεία πορεία, με μικρή επιβάρυνση στην κατανάλωση καυσίμου, ενώ βασίζεται σε αντλία, σωληνώσεις και υγρό που χρειάζονται συντήρηση.

Η σύγχρονη και πλέον κυρίαρχη λύση είναι η ηλεκτρική υποβοήθηση διεύθυνσης (EPS), στην οποία ένας ηλεκτροκινητήρας, τοποθετημένος στην κολόνα του τιμονιού ή στην κρεμαγιέρα, παρέχει την υποβοήθηση υπό τις εντολές ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου. Επειδή ο ηλεκτροκινητήρας καταναλώνει ρεύμα μόνο όταν πράγματι ασκείται δύναμη στο τιμόνι, είναι πιο αποδοτική και καταργεί εντελώς την υδραυλική αντλία, το υγρό και τις σωληνώσεις. Επιτρέπει επίσης τη ρύθμιση της χαρακτηριστικής της υποβοήθησης μέσω λογισμικού και τη μεταβολή της ανάλογα με την ταχύτητα και το πρόγραμμα οδήγησης, ενώ εξασφαλίζει την ενεργοποίηση που απαιτούν λειτουργίες όπως η διατήρηση λωρίδας και το αυτόματο παρκάρισμα.

Όποια κι αν είναι η μέθοδος, ο στόχος μένει ίδιος: εύκολο τιμόνι σε χαμηλή ταχύτητα, με διατήρηση της ευστάθειας και της αίσθησης σε υψηλή. Η υποβοήθηση είναι στενά δεμένη με τον μηχανισμό διεύθυνσης που εξυπηρετεί, συνηθέστερα την κρεμαγιέρα, και ειδικά η ηλεκτρική μορφή της έχει εξελιχθεί σε τεχνολογία-κλειδί για το ευρύτερο πακέτο συστημάτων υποβοήθησης οδηγού και διεύθυνσης των σύγχρονων οχημάτων.