Ηλεκτρονική επιλογή τετρακίνησης (Push-Button 4WD)

Η τετρακίνηση με κουμπί, γνωστή διεθνώς ως push-button four-wheel drive, αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο ο οδηγός επιλέγει την τετρακίνηση ή εναλλάσσεται μεταξύ των κλιμάκων μετάδοσης: μέσω ενός ηλεκτρονικού χειριστηρίου, όπως πλήκτρο στο ταμπλό, περιστροφικός επιλογέας ή διακόπτης τύπου rocker, αντί για τον παραδοσιακό μηχανικό μοχλό στο πάτωμα. Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι ο όρος περιγράφει τη διεπαφή χειρισμού και όχι έναν ξεχωριστό τύπο συστήματος μετάδοσης. Πίσω από το κουμπί, το όχημα διαθέτει και πάλι μια συμβατική επιλεγόμενη τετρακίνηση μερικής εμπλοκής· μόνο ο τρόπος χειρισμού της έχει εκσυγχρονιστεί.

Σε ένα παραδοσιακό όχημα με επιλεγόμενη τετρακίνηση, ο οδηγός μετακινούσε έναν στιβαρό μοχλό στο τούνελ της μετάδοσης, ο οποίος συνδεόταν μηχανικά με το κιβώτιο διανομής (transfer case) και μετακινούσε εσωτερικά χιτώνια εμπλοκής ώστε να συμπλέξει τον εμπρός άξονα ή το σετ γραναζιών της αργής κλίμακας. Τα συστήματα με κουμπί αντικαθιστούν αυτή τη μηχανική σύνδεση με ηλεκτρονική ενεργοποίηση. Το πάτημα του πλήκτρου ή το γύρισμα του επιλογέα στέλνει σήμα σε μια μονάδα ελέγχου, η οποία δίνει εντολή σε έναν ηλεκτροκινητήρα ή σε ηλεκτρομαγνητικό ή υποπίεσης ενεργοποιητή μέσα στο κιβώτιο διανομής να πραγματοποιήσει τις ίδιες ακριβώς μηχανικές συνδέσεις. Το αποτέλεσμα είναι η ίδια τετρακίνηση με κλειδωμένους άξονες, που όμως επιτυγχάνεται με ένα άγγιγμα αντί για δυνατό τράβηγμα.

Ένα πρακτικό πλεονέκτημα της ηλεκτρονικής επιλογής είναι η δυνατότητα αλλαγής εν κινήσει. Πολλά συστήματα με κουμπί επιτρέπουν την εμπλοκή της γρήγορης κλίμακας τετρακίνησης ενώ το όχημα κινείται με μέτρια ταχύτητα, συχνά έως περίπου 60 με 100 km/h, επειδή ο εγκέφαλος μπορεί να συγχρονίσει τις στροφές του εμπρός και του πίσω άξονα πριν τους συμπλέξει. Η εμπλοκή της αργής κλίμακας, με την πολύ μεγαλύτερη αλλαγή σχέσης, εξακολουθεί συνήθως να απαιτεί το όχημα να είναι σταματημένο ή σχεδόν ακίνητο, ενίοτε με το κιβώτιο στη νεκρά. Το σύστημα διαχειρίζεται αυτές τις προϋποθέσεις αυτόματα και αρνείται ή καθυστερεί μια επιλογή μέχρι να είναι ασφαλής, προστατεύοντας τα μηχανικά μέρη.

Τα οφέλη συνοψίζονται σε ευκολία, εξοικονόμηση χώρου και ενοποίηση λειτουργιών. Ένας περιστροφικός επιλογέας απελευθερώνει χώρο στην καμπίνα, χειρίζεται ευκολότερα σε δύσκολες συνθήκες και προσφέρεται για συνδυασμό της επιλογής κλίμακας με ηλεκτρονικά προγράμματα εδάφους, που ρυθμίζουν ταυτόχρονα την απόκριση του γκαζιού, τον έλεγχο πρόσφυσης και την υποβοήθηση κατάβασης. Επειδή οι αλλαγές γίνονται μέσω λογισμικού, οι κατασκευαστές μπορούν να προσθέσουν δικλίδες ασφαλείας και ενδείξεις, όπως φωτεινές λυχνίες επιβεβαίωσης της επιλεγμένης λειτουργίας, κάτι που ένας αμιγώς μηχανικός μοχλός δεν προσφέρει.

Οι ίδιες επιφυλάξεις που ισχύουν για το υποκείμενο σύστημα μετάδοσης εξακολουθούν να ισχύουν. Αν πρόκειται για τετρακίνηση μερικής εμπλοκής χωρίς κεντρικό διαφορικό, η ενεργοποίησή της σε στεγνή άσφαλτο θα προκαλέσει και πάλι καταπόνηση της μετάδοσης λόγω συσσώρευσης τάσεων, όσο αβίαστη κι αν είναι η επιλογή με το κουμπί. Η ηλεκτρονική διεπαφή δεν αλλάζει τη μηχανική πραγματικότητα των κλειδωμένων αξόνων· απλώς κάνει την εμπλοκή και την απεμπλοκή τους ταχύτερη και ευκολότερη. Ο οδηγός οφείλει επομένως να μεταχειρίζεται ένα όχημα με τετρακίνηση κουμπιού ακριβώς όπως το αντίστοιχο με μοχλό, επιλέγοντας την τετρακίνηση μόνο στα χαλαρά οδοστρώματα για τα οποία έχει σχεδιαστεί το σύστημα.