Εκπομπές σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης (RDE)

Οι εκπομπές σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης, γνωστές με τη συντομογραφία RDE (Real Driving Emissions), αποτελούν δοκιμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μετρά τους ρύπους ενός αυτοκινήτου ενώ αυτό κινείται πραγματικά σε δημόσιους δρόμους, αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε τιμές εργαστηρίου. Σκοπός της είναι να κλείσει το χρόνιο και επιζήμιο χάσμα ανάμεσα στις καθαρές εκπομπές που εμφάνιζαν τα αυτοκίνητα στις επίσημες εργαστηριακές μετρήσεις και στα πολύ υψηλότερα επίπεδα που πολλά παρήγαγαν στην καθημερινή χρήση. Μεταφέροντας τη μέτρηση στον δρόμο, η RDE επιδιώκει να εξασφαλίσει ότι ένα αυτοκίνητο είναι πραγματικά καθαρό εκεί όπου οι άνθρωποι αναπνέουν τον αέρα.

Το καθοριστικό χαρακτηριστικό της RDE είναι η χρήση φορητού συστήματος μέτρησης εκπομπών, του PEMS. Πρόκειται για μια συμπαγή διάταξη αναλυτών και ροόμετρου που τοποθετείται στο όχημα, συνήθως στο πίσω μέρος, δειγματοληπτεί συνεχώς τα καυσαέρια και καταγράφει τη μάζα των ρύπων που εκπέμπονται καθώς το αυτοκίνητο διανύει μια καθορισμένη διαδρομή. Η διαδρομή αυτή πρέπει να περιλαμβάνει αντιπροσωπευτικό μείγμα αστικής, υπεραστικής οδήγησης και αυτοκινητοδρόμου, καλύπτοντας εύρος ταχυτήτων, κλίσεων, θερμοκρασιών περιβάλλοντος και υψομέτρων, ώστε η δοκιμή να αντανακλά ρεαλιστικές συνθήκες και όχι έναν ήπιο, βελτιστοποιημένο κύκλο.

Η RDE εστιάζει στους ρύπους που επιβαρύνουν περισσότερο την τοπική ποιότητα του αέρα, κυρίως στα οξείδια του αζώτου και στον αριθμό σωματιδίων, δηλαδή ακριβώς στις εκπομπές που αποδείχθηκαν πιο επιρρεπείς σε χειραγώγηση. Η δοκιμή θεσπίστηκε ως άμεση απάντηση στο σκάνδαλο dieselgate, όταν έγινε σαφές ότι ορισμένα οχήματα αναγνώριζαν την προκαθορισμένη εργαστηριακή διαδικασία και περιόριζαν τις εκπομπές τους μόνο υπό εκείνες τις συνθήκες. Επειδή μια διαδρομή στον δρόμο είναι πολύ δυσκολότερο να προβλεφθεί και να εξαπατηθεί, η RDE καθιστά τέτοιες στρατηγικές παράκαμψης πολύ πιο δύσκολες στην εφαρμογή.

Αντί να επιβάλλει εντελώς ξεχωριστό όριο, η RDE απαιτεί οι εκπομπές στον πραγματικό κόσμο να παραμένουν εντός καθορισμένου περιθωρίου σε σχέση με το εργαστηριακό όριο. Το περιθώριο αυτό, γνωστό ως συντελεστής συμμόρφωσης, ορίστηκε αρχικά πάνω από τη μονάδα ώστε να καλύπτει τη μεγαλύτερη μεταβλητότητα και τη μετρητική αβεβαιότητα των δοκιμών στον δρόμο, με πρόβλεψη σταδιακής σύγκλισης προς την πλήρη εξίσωση. Στην πράξη, ένα αυτοκίνητο πρέπει πλέον να αποδίδει αποδεκτά τόσο στο εργαστήριο όσο και στον δρόμο, όχι απλώς στην εξέδρα δοκιμών.

Η RDE δεν λειτουργεί μόνη της, αλλά συμπληρώνει την εργαστηριακή διαδικασία WLTP, την παγκοσμίως εναρμονισμένη δοκιμή ελαφρών οχημάτων, η οποία καλύπτει τη μέτρηση κατανάλωσης και διοξειδίου του άνθρακα υπό ελεγχόμενες συνθήκες. Μαζί αντικατέστησαν την απαξιωμένη παλαιότερη προσέγγιση που στηριζόταν στον κύκλο NEDC, συνδυάζοντας μια πιο ρεαλιστική εργαστηριακή δοκιμή με γνήσια επαλήθευση στον δρόμο.

Η πρακτική σημασία για τους ιδιοκτήτες και το κοινό είναι σημαντική. Η RDE ώθησε τους κατασκευαστές να διασφαλίσουν ότι τα συστήματα μετεπεξεργασίας καυσαερίων παραμένουν αποτελεσματικά σε όλο το φάσμα των πραγματικών συνθηκών, συμβάλλοντας σε καθαρότερο αέρα στις πόλεις και αποκαθιστώντας ένα μέρος της εμπιστοσύνης ότι οι επιδόσεις εκπομπών που υπόσχονται τα χαρτιά αντικατοπτρίζονται στην καθημερινή οδήγηση.