WLTP

Η Παγκοσμίως Εναρμονισμένη Διαδικασία Δοκιμής Ελαφρών Οχημάτων, γνωστή σχεδόν παντού ως WLTP, είναι η τυποποιημένη εργαστηριακή δοκιμή με την οποία μετρώνται η κατανάλωση καυσίμου, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και, για τα εξηλεκτρισμένα οχήματα, η ηλεκτρική αυτονομία ενός επιβατικού αυτοκινήτου ή ελαφρού φορτηγού. Υπάρχει επειδή αγοραστές, ρυθμιστικές και φορολογικές αρχές χρειάζονται ένα ενιαίο, επαναλήψιμο μέτρο σύγκρισης των μοντέλων, ενώ οι τιμές που παράγει τροφοδοτούν απευθείας τη φορολόγηση των οχημάτων, τους στόχους μέσων εκπομπών στόλου και τις ετικέτες στις αντιπροσωπείες.

Το WLTP αναπτύχθηκε υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών για να αντικαταστήσει τον Νέο Ευρωπαϊκό Κύκλο Οδήγησης, τον NEDC, ο οποίος είχε γίνει διαβόητος επειδή υποεκτιμούσε την πραγματική κατανάλωση. Ο NEDC χρονολογούνταν από τη δεκαετία του 1980 και βασιζόταν σε ένα ήπιο, μη ρεαλιστικό προφίλ οδήγησης με μεγάλα τμήματα σταθερής ταχύτητας και μέτριες επιταχύνσεις, κι έτσι η ψαλίδα ανάμεσα στις επίσημες τιμές και στην πραγματική χρήση μεγάλωνε σταθερά όσο εξελίσσονταν κινητήρες και αυτοκίνητα. Το WLTP εφαρμόστηκε σταδιακά στα νέα ευρωπαϊκά μοντέλα μεταξύ 2017 και 2019 ακριβώς για να κλείσει αυτή την ψαλίδα.

Στην πράξη, η δοκιμή εκτελείται σε δυναμόμετρο πλαισίου, δηλαδή σε ράουλα, μέσα σε εργαστήριο με ελεγχόμενη θερμοκρασία, με τα καυσαέρια και την ενεργειακή κατανάλωση του αυτοκινήτου να μετρώνται με ακρίβεια σε όλη τη διάρκεια. Ο κύκλος WLTP είναι μακρύτερος και ταχύτερος από τον παλιό: διαρκεί περίπου τριάντα λεπτά, καλύπτει περίπου είκοσι τρία χιλιόμετρα με μέση ταχύτητα κοντά στα σαράντα έξι χιλιόμετρα την ώρα, με υψηλότερη μέγιστη ταχύτητα και πιο ζωηρές, ποικίλες επιταχύνσεις κατανεμημένες σε φάσεις χαμηλής, μέσης, υψηλής και πολύ υψηλής ταχύτητας, που αντιπροσωπεύουν καλύτερα την πόλη, την εθνική οδό και τον αυτοκινητόδρομο.

Σημαντική βελτίωση σε σχέση με τον NEDC είναι ότι το WLTP λαμβάνει υπόψη παράγοντες που επηρεάζουν πραγματικά την κατανάλωση ενός συγκεκριμένου αυτοκινήτου. Είναι πολύ πιο ευαίσθητο στη μάζα, στην αεροδυναμική αντίσταση και στην αντίσταση κύλισης, και κυρίως συνυπολογίζει τον προαιρετικό εξοπλισμό: μεγαλύτεροι τροχοί, πανοραμικές οροφές και άλλα έξτρα που προσθέτουν βάρος ή αντίσταση μπορούν να ανεβάσουν τις πιστοποιημένες τιμές. Έτσι, ένα πλούσια εξοπλισμένο αυτοκίνητο μπορεί να εμφανίζει υψηλότερη επίσημη τιμή CO2, και άρα υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση, από το ίδιο μοντέλο σε βασική έκδοση — με άμεση σημασία και στην Ελλάδα, όπου οι εκπομπές CO2 κατά WLTP καθορίζουν τέλη ταξινόμησης και τέλη κυκλοφορίας στα νεότερα οχήματα.

Επειδή ακόμη και μια ενδελεχής εργαστηριακή δοκιμή δεν μπορεί να συλλάβει κάθε μεταβλητή του πραγματικού κόσμου, το WLTP συμπληρώνεται από τις δοκιμές εκπομπών σε πραγματικές συνθήκες οδήγησης, γνωστές ως RDE. Αυτές χρησιμοποιούν φορητό μετρητικό εξοπλισμό πάνω στο αυτοκίνητο κατά την οδήγηση σε δημόσιους δρόμους και στοχεύουν κυρίως στους ρύπους, όπως τα οξείδια του αζώτου και τα σωματίδια, όχι στην κατανάλωση. Μαζί, οι δύο διαδικασίες καλύπτουν την εργαστηριακή επαναληψιμότητα και την πραγματικότητα του δρόμου.

Παραμένει σημαντικό οι τιμές WLTP να διαβάζονται ως συγκριτικά μέτρα αναφοράς και όχι ως εγγυήσεις, αφού το ατομικό αποτέλεσμα εξαρτάται από το στιλ οδήγησης, το κλίμα, το φορτίο και τη διαδρομή. Η διαδικασία συνδέεται στενά με τον NEDC που αντικατέστησε, με τις δοκιμές RDE για τους ρύπους και με τα βασικά μεγέθη της κατανάλωσης και των εκπομπών CO2, που καθοδηγούν την επιλογή των καταναλωτών και τη ρυθμιστική συμμόρφωση σε μεγάλο μέρος του κόσμου.