4MATIC

4MATIC to nazwa handlowa, którą Mercedes-Benz stosuje wobec swoich układów napędu na cztery koła, rozdzielających moment obrotowy silnika na wszystkie cztery koła zamiast na jedną oś. Nazwa pojawiła się po raz pierwszy pod koniec lat 80. w limuzynie W124, a od tamtej pory rozprzestrzeniła się na niemal całą gamę modeli, od kompaktowych hatchbacków o napędzie przednim, przez duże limuzyny o charakterze tylnonapędowym, aż po wzmocnione układy montowane w klasie G. Jej celem jest zapewnienie pewnej przyczepności i stabilności przy złej pogodzie oraz na luźnych nawierzchniach, przy jednoczesnym zachowaniu wyrafinowanych manier drogowych oczekiwanych od tej marki.

Mechanicznie nie istnieje jeden 4MATIC; oznaczenie to obejmuje kilka całkiem różnych rozwiązań. W większych samochodach opartych na napędzie tylnym skrzynia rozdzielcza pobiera napęd ze skrzyni biegów i zasila zarówno wał przedni, jak i tylny, a mechanizm różnicowy międzyosiowy rozdziela moment między osie. Typowe podziały faworyzują tylną oś, aby zachować równowagę prowadzenia, w wielu modelach około 45:55 między przodem a tyłem, przy czym mechanizm różnicowy i elektronika potrafią zmieniać ten rozkład. W kompaktowych modelach opartych na napędzie przednim układ wykorzystuje natomiast odbiór mocy oraz pakiet sprzęgieł na tylnej osi, który włącza tylne koła w razie potrzeby.

Kierowca odbiera 4MATIC przede wszystkim jako niewidoczną kompetencję. Ruszając na mokrym skrzyżowaniu, wjeżdżając na zaśnieżone wzniesienie czy mocno przyspieszając na wyjściu z zakrętu, układ przydziela moment tym kołom, które potrafią go wykorzystać, ograniczając poślizg kół i nerwowe korekty, jakich w innym razie by wymagał. Ponieważ Mercedes stroi ten układ głównie pod kątem całorocznego bezpieczeństwa, a nie ekstremalnej jazdy terenowej, poprawia on codzienną pewność bez hałasu, dodatkowej masy czy zużycia paliwa typowych dla mocno przełożonego terenowego układu napędowego, odczuwalnych dla pasażerów.

Mercedes integruje 4MATIC ściśle z elektroniczną kontrolą trakcji i stabilności, zamiast polegać wyłącznie na mechanicznych blokadach. W wielu modelach mechanizmy różnicowe międzyosiowe i osiowe są otwarte lub wykorzystują pakiety sprzęgieł, a oparte na hamulcach układy elektroniczne zaciskają buksujące koło, aby przesłać moment przez oś, skutecznie naśladując działanie mechanizmu o ograniczonym poślizgu. Wersje wyczynowe, takie jak 4MATIC+ stosowany w modelach AMG, dodają w pełni zmienny pakiet sprzęgieł tylnej osi, który potrafi przesłać do tyłu od zera aż po niemal cały moment, umożliwiając nawet tryb driftu całkowicie rozłączający przednią oś.

Istnieją kompromisy, które należy rozważyć. Napęd na cztery koła dodaje masy, tarcia w układzie napędowym i kosztów, nieznacznie podnosząc zużycie paliwa oraz cenę serwisowania, a nie wydłuża drogi hamowania ani nie zwiększa przyczepności ponad to, na co pozwalają opony, więc nie zastąpi opon zimowych na lodzie. Właściciele powinni też dbać o dopasowanie rozmiarów i zużycia opon na obu osiach, ponieważ znaczące różnice mogą obciążać sprzęgło międzyosiowe.

4MATIC to bezpośredni odpowiednik systemu quattro Audi oraz xDrive BMW, zajmujący tę samą przestrzeń konkurencyjną wśród premium niemieckich układów napędu na cztery koła. Należy do szerszej rodziny technologii napędu na cztery koła i opiera się na mechanizmie różnicowym międzyosiowym lub jego elektronicznym odpowiedniku, który rozdziela napęd między osie.