AdBlue

AdBlue to nazwa handlowa bezbarwnego, nietoksycznego płynu służącego do ograniczania szkodliwych emisji nowoczesnych silników wysokoprężnych. Jest to precyzyjnie skomponowany roztwór wysokiej czystości syntetycznego mocznika w wodzie demineralizowanej, przechowywany w osobnym zbiorniku, oddzielonym od oleju napędowego. Stosowany w dziesiątkach milionów samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych, stał się oczywistym elementem eksploatacji diesla, a zarazem kluczowym ogniwem układu oczyszczania spalin, który pozwala silnikom wysokoprężnym spełniać surowe normy jakości powietrza.

Płyn jest 32,5-procentowym roztworem mocznika, którego skład został ujednolicony na poziomie międzynarodowym pod oznaczeniem AUS 32 oraz specyfikacją ISO 22241, przy czym AdBlue pozostaje najbardziej rozpoznawalną marką. To dokładne stężenie wybrano dlatego, że spośród wszystkich mieszanek mocznika z wodą ma najniższą temperaturę krzepnięcia, około minus jedenastu stopni Celsjusza, a także dlatego, że zapewnia optymalną ilość reagenta dla zachodzącej później reakcji chemicznej. Czystość jest ściśle kontrolowana, ponieważ zanieczyszczenia zatruwałyby katalizator, na którym opiera się cały układ.

AdBlue spełnia swoją rolę w układzie selektywnej redukcji katalitycznej, w skrócie SCR, umieszczonym w wydechu. Dozujący wtryskiwacz rozpyla drobną mgiełkę płynu w gorącym strumieniu spalin, gdzie ciepło rozkłada mocznik na amoniak. Gdy gazy przepływają przez specjalnie powlekany katalizator SCR, amoniak reaguje z tlenkami azotu powstałymi w procesie spalania i przekształca je w zwykły azot oraz parę wodną, oba nieszkodliwe i powszechnie obecne w powietrzu, którym oddychamy. Dzięki celowemu wychwytywaniu NOx układ zwalcza zanieczyszczenie najmocniej kojarzone z udziałem diesli w powstawaniu smogu i schorzeń układu oddechowego.

To oczyszczanie spalin pozwala obecnym silnikom wysokoprężnym spełniać normę emisji Euro 6, która ustala limity NOx tak niskie, że samo zoptymalizowanie pracy silnika nie wystarcza, by je osiągnąć. Zużycie jest niewielkie, lecz realne, zwykle rzędu jednego do dwóch litrów na każde tysiąc kilometrów, zależnie od pojemności silnika i stylu jazdy. Zbiorniki dobrano tak, by uzupełnienie było potrzebne co kilka tysięcy kilometrów, często mniej więcej w zgodzie z terminem przeglądu, a płyn można kupić w kanistrach na stacjach paliw i w sklepach z akcesoriami lub zatankować z dystrybutora.

Kierowca musi dbać o uzupełnianie zbiornika, a konsekwencje zaniedbania są celowo dotkliwe. Samochód z dużym wyprzedzeniem ostrzega komunikatami na desce rozdzielczej i odlicza pozostały zasięg; jeśli AdBlue całkowicie się skończy, przepisy emisyjne wymagają, by silnik po wyłączeniu nie uruchomił się ponownie, dopóki płyn nie zostanie uzupełniony, co uniemożliwia jazdę z wyłączonym układem oczyszczania spalin. AdBlue nie należy mylić z dodatkiem do paliwa ani z filtrem cząstek stałych, czyli odrębnym urządzeniem wychwytującym sadzę. Wraz z katalizatorem SCR oraz filtrem cząstek stałych AdBlue tworzy część wielowarstwowego układu, który pozwala nowoczesnemu dieslowi pracować czysto w granicach normy Euro 6.