Ograniczniki siły napięcia pasa

Ograniczniki siły napięcia pasa, zwane też ogranicznikami obciążenia, to element bezpieczeństwa biernego, który pozwala pasowi bezpieczeństwa ustąpić o kontrolowaną wartość pod skrajnym obciążeniem zderzeniowym, zmniejszając maksymalną siłę, jaką pas wywiera na ciało pasażera. Rozwiązują one paradoks projektowania układów przytrzymujących: pas dostatecznie mocny, by zatrzymać ciało w ciężkim zderzeniu, może — zatrzymując je zbyt gwałtownie — sam wywołać obrażenia klatki piersiowej i żeber. Ogranicznik celowo wprowadza niewielką, odmierzoną podatność, tak by pas zatrzymał pasażera pewnie, lecz nie aż tak gwałtownie, aby sam stał się źródłem urazu.

Najczęściej stosowanym mechanizmem jest pręt skrętny wbudowany w zwijacz pasa. Podczas zwykłej jazdy, a nawet w drobnych zdarzeniach, zwijacz pewnie trzyma pas. Gdy jednak siły zderzeniowe przekroczą zaprojektowany próg, pręt skrętny zaczyna się skręcać, pozwalając szpuli nieznacznie obrócić się i wypuścić kilka centymetrów taśmy w sposób kontrolowany. Odkształcając się, pręt pochłania energię i ogranicza siłę przenoszoną przez pas mniej więcej do wartości progowej, dzięki czemu obciążenie klatki piersiowej utrzymuje się poniżej poziomu, przy którym poważne obrażenia od pasa stają się prawdopodobne. Niektóre konstrukcje stosują kilka stopni lub progresywne ograniczanie, zapewniając najpierw większą, a potem mniejszą siłę, bądź dopasowując próg do postury pasażera.

Korzyść dla pasażera to wymierne zmniejszenie ryzyka złamań żeber, urazów mostka i uszkodzeń narządów klatki piersiowej, które należą do częstszych następstw obciążenia pasem w zderzeniach czołowych. Rozkładając opóźnienie na nieco dłuższy czas i drogę, ogranicznik obniża szczyt siły, jakiego ciało doznaje w chwili największej gwałtowności zderzenia.

Ograniczniki nie działają w oderwaniu; są dostrojone do współpracy jako jeden z elementów zintegrowanego układu przytrzymującego. Napinacz najpierw usuwa luz i dociska pasażera do fotela na samym początku uderzenia, przejmując początkową energię. Następnie poduszka czołowa rozwija się, by zamortyzować głowę i górną część ciała. Ogranicznik jest tak skalibrowany, by łagodnie skierować pasażera w napełniającą się poduszkę, tak aby pas ustąpił dokładnie na tyle, by ciało oparło się o poduszkę, zamiast zostać w nią wrzucone lub przytrzymane zbyt sztywno za nią. Napinacz, ogranicznik i poduszka są więc projektowane razem, z dopasowanymi czasami zadziałania i poziomami sił.

Ponieważ ich działanie zależy od tego starannego dopasowania, ograniczniki są fabrycznie dobrane do konkretnego pojazdu i miejsca siedzącego i nie podlegają regulacji przez użytkownika. Podobnie jak reszta osprzętu przytrzymującego, zwijacz wraz z prętem skrętnym jest jednorazowy w poważnym zderzeniu i stanowi część zespołu, który po kolizji, w której pasy zadziałały, należy sprawdzić i wymienić. Uzupełniają one inne udoskonalenia pasów, takie jak regulacja wysokości pasa barkowego oraz zaawansowane strategie ochrony stosowane w nowoczesnych pojazdach.