Stopnie boczne (running boards)

Stopnie boczne, częściej nazywane progami nadwoziowymi lub stopniami wsiadania, to wąskie poziome platformy zamocowane wzdłuż dolnej krawędzi nadwozia pod drzwiami. Biegną mniej więcej na długości otworów drzwiowych, na poziomie progów lub tuż poniżej, i stanowią pośrednie oparcie dla stopy między podłożem a podłogą kabiny. Są charakterystyczne dla wysokich pojazdów — dużych SUV-ów, pickupów, vanów i aut terenowych — których wysokość podłogi sytuuje fotele znacznie powyżej wygodnego dla wielu osób zasięgu kroku.

Ich przeznaczenie jest proste, lecz naprawdę przydatne. Wysoko zawieszony pojazd może wymagać od pasażera uniesienia stopy na wysokość kolana lub wyżej, by w ogóle wsiąść, co jest w najlepszym razie niewygodne, a dla niektórych stanowi realną przeszkodę. Stopień dzieli to jedno duże uniesienie na dwa mniejsze: pasażer stawia stopę na platformie, przenosi ciężar i wchodzi wyżej na fotel. Znacznie ułatwia to i stabilizuje wsiadanie oraz wysiadanie, co jest szczególnie pomocne dla dzieci, niższych dorosłych, osób starszych oraz każdego o ograniczonej sprawności. Platforma daje też miejsce do stania przy sięganiu po rzeczy z bagażnika dachowego lub załadunku wysokiej skrzyni ładunkowej.

Najwcześniejsze progi nadwoziowe były niemal powszechnym wyposażeniem samochodów w pierwszych dekadach motoryzacji, gdy wysoki prześwit i wyniosłe nadwozie były normą, a stopnie pomagały także chronić odzież pasażerów przed błotem i rozbryzgami z drogi. W miarę jak auta stawały się niższe i bardziej opływowe w połowie XX wieku, element ten w dużej mierze zniknął ze zwykłych sedanów, zachowując się głównie w pojazdach użytkowych. Rozkwit SUV-ów oraz nowoczesnych pickupów z podwójną kabiną przywrócił go do szerokiego użytku, teraz w równej mierze jako element stylistyczny i dodatek, co rozwiązanie funkcjonalne.

Większość stopni bocznych jest stała, wykonana ze stali, aluminium lub formowanego kompozytu i przykręcona do ramy bądź struktury nadwozia. Bardziej zaawansowaną odmianą jest stopień wysuwany lub elektryczny, który samoczynnie rozkłada się na zewnątrz i w dół przy otwarciu drzwi, a po ich zamknięciu schludnie chowa się pod progiem. Takie rozwiązanie chowa stopień poza strumień powietrza i z dala od uszkodzeń podczas jazdy, zachowując prześwit oraz ograniczając opór aerodynamiczny i skłonność stałych stopni do zbierania błota, a mimo to udostępnia oparcie dokładnie wtedy, gdy jest potrzebne.

Należy rozważyć praktyczne kompromisy. Stałe progi zmniejszają prześwit i mogą pogarszać zdolności terenowe, bywają śliskie w deszczu lub przy oblodzeniu oraz dodają masy i powierzchni gromadzącej brud. Wersje elektryczne zwiększają koszt, dodają podzespoły elektryczne i silniki, które mogą ulec awarii lub zacięciu wskutek zanieczyszczeń i soli. Prawdziwe progi nadwoziowe należy też odróżniać od czysto ozdobnych listew oraz od tzw. rock sliders — cięższych szyn montowanych w poważnych autach terenowych, które chronią progi przed uszkodzeniem, a nie ułatwiają wsiadanie.