Trzecie światło stop (CHMSL)

Trzecie, wysoko umieszczone światło hamowania, w skrócie CHMSL, często nazywane trzecim światłem stop, to pojedyncza lampa hamowania umieszczona wysoko i centralnie z tyłu pojazdu, uzupełniająca dwie tradycyjne lampy stop osadzone niżej, w narożnikach nadwozia. Powstało, by rozwiązać prosty, lecz uporczywy problem bezpieczeństwa ruchu: kierowca jadący z tyłu może nie od razu zauważyć, że samochód przed nim hamuje, zwłaszcza w gęstym ruchu, gdy standardowe lampy tylne bywają zasłonięte przez pojazd bezpośrednio z przodu. Jasne światło umieszczone w naturalnej linii wzroku jadącego za nami kierowcy, często na wysokości szyby, przekazuje informację o hamowaniu szybciej.

Funkcjonalnie CHMSL jest tak połączone, by zapalać się wyłącznie podczas hamowania, równolegle z głównymi lampami stop, i w odróżnieniu od nich nie pełni jednocześnie roli światła pozycyjnego ani kierunkowskazu, dzięki czemu jego przekaz jest jednoznaczny: gdy się świeci, samochód z przodu zwalnia. Wczesne egzemplarze wykorzystywały żarówki za czerwonym kloszem, jednak lampa świetnie nadaje się do zastosowania diod LED, które zapalają się niemal natychmiast i są na tyle płaskie, że da się je schludnie zintegrować. Montuje się ją zwykle wewnątrz tylnej szyby, na półce bagażnika, na klapie tylnej lub pokrywie bagażnika albo wbudowuje w spojler dachowy.

Wartość tej lampy tkwi w skróceniu czasu reakcji i ograniczeniu liczby zderzeń. Dając jadącym z tyłu kierowcom dodatkowy, centralnie i wysoko umieszczony sygnał, skraca odstęp czasu, zanim zaczną hamować, co bezpośrednio zmniejsza liczbę najazdów na tył pojazdu. Badania prowadzone przed jej wprowadzeniem wskazywały na znaczący spadek liczby takich kolizji i choć korzyść zmalała, gdy lampa stała się powszechna i znana, pozostaje ona opłacalnym elementem bezpieczeństwa.

Jej historia jest ściśle związana z przepisami. Po zakrojonych szeroko próbach Stany Zjednoczone nakazały stosowanie CHMSL w nowych samochodach osobowych począwszy od rocznika 1986, a wkrótce potem także w lekkich samochodach dostawczych, a wiele innych rynków następnie wprowadziło podobny wymóg. To regulacyjne pochodzenie tłumaczy, dlaczego lampa jest dziś niemal powszechnym wyposażeniem pojazdów na świecie, a nie opcjonalnym elementem stylizacji.

W praktyce lampa jest bezobsługowa, choć matryce LED z czasem mogą tracić pojedyncze segmenty, a egzemplarze montowane w szybie bywają narażone na skraplającą się parę lub zużycie uszczelki. Ponieważ jest elementem obowiązkowym, niesprawne CHMSL może stanowić usterkę wpływającą na dopuszczenie do ruchu w krajach, w których podlega kontroli podczas przeglądu technicznego, dlatego nie należy go lekceważyć.

CHMSL wpisuje się w szerszą rodzinę rozwiązań sygnalizacji z tyłu i poprawy widoczności pojazdu, których celem jest komunikowanie zamiarów kierowcy innym uczestnikom ruchu. Koncepcyjnie wiąże się z sygnalizacją siły hamowania, która moduluje światła stop podczas mocnego lub awaryjnego hamowania, i stanowi uzupełnienie środków poprawiających widoczność od przodu, takich jak światła do jazdy dziennej.