Euro NCAP

Euro NCAP, czyli Europejski Program Oceny Nowych Samochodów, to niezależna organizacja, która przeprowadza testy zderzeniowe i ocenia nowe samochody sprzedawane w całej Europie oraz publikuje znane oceny gwiazdkowe, z których korzystają nabywcy przy porównywaniu bezpieczeństwa. Założona w 1997 roku przy wsparciu europejskich rządów, organizacji motoryzacyjnych i grup konsumenckich, istnieje po to, by dostarczać społeczeństwu jasnych, porównywalnych i bezstronnych informacji o tym, jak dobrze pojazd chroni swoich pasażerów oraz innych uczestników ruchu w razie zderzenia, czyli informacji, których producenci nie byli zobowiązani udostępniać i które wykraczają daleko poza minimum wymagane przepisami.

Program najlepiej znany jest z ogólnej oceny w skali od jednej do pięciu gwiazdek, ale ta nadrzędna liczba jest wynikiem szczegółowej oceny w czterech obszarach. Ochronę dorosłych pasażerów ocenia się w testach zderzenia czołowego, bocznego i o słup, z użyciem oprzyrządowanych manekinów mierzących siły działające na głowę, klatkę piersiową, miednicę i nogi. Ochrona dzieci bada, jak dobrze spisują się foteliki dziecięce oraz mocowania w pojeździe. Ochrona niechronionych uczestników ruchu analizuje zagrożenie, jakie samochód stwarza dla pieszych i rowerzystów, w tym konstrukcję maski oraz aktywne układy wykrywające ich i hamujące przed nimi. Czwarty obszar, wspomaganie bezpieczeństwa, ocenia elektroniczne systemy mające w pierwszej kolejności pomóc uniknąć wypadku.

Ten czwarty filar pokazuje, jak z czasem poszerzał się zakres oceny. O ile wczesne testy skupiały się niemal wyłącznie na przetrwaniu zderzenia, o tyle współczesne oceny przykładają dużą wagę do technologii unikania kolizji, takich jak automatyczne hamowanie awaryjne, układy wspomagania utrzymania pasa, asystent prędkości oraz monitorowanie kierowcy. Samochód nie może już zdobyć pięciu gwiazdek wyłącznie dzięki strefom zgniotu i poduszkom powietrznym; musi również wykazać, że aktywnie pomaga kierowcy unikać kolizji, co przyspieszyło rozpowszechnienie tych układów na rynku.

Cechą wyróżniającą Euro NCAP jest to, że celowo zaostrza wymagania. Mniej więcej co dwa lata zacieśnia swoje procedury, dodaje nowe scenariusze testowe i podnosi progi punktowe wymagane do uzyskania każdej gwiazdki, tak że ocena pięciogwiazdkowa zdobyta kilka lat temu niekoniecznie zyskałaby dziś taki sam wynik. To stopniowe podnoszenie poprzeczki czyni z oceny ruchomy cel, który nieustannie ciągnie branżę ku lepszej ochronie, ponieważ producenci projektują samochody właśnie pod kątem najnowszych kryteriów, by uniknąć rynkowej niekorzyści wynikającej ze słabej publicznej oceny.

Oceny trzeba odczytywać w odpowiednim kontekście. Liczba gwiazdek odnosi się do roku przeprowadzenia testu, dlatego starsze pięciogwiazdkowe auta nie są bezpośrednio porównywalne z nowszymi, a procedury są dostosowane do europejskich warunków drogowych i ruchowych, dlatego inne regiony prowadzą własne programy NCAP, jak te w Stanach Zjednoczonych, Australazji czy Azji. Euro NCAP nie dopuszcza samochodów do sprzedaży, bo to pozostaje rolą homologacji typu, ale jako wpływowy strażnik interesów konsumentów zrobiło więcej niż niemal jakakolwiek inna instytucja, by upowszechnić strefy zgniotu, wiele poduszek powietrznych oraz najnowsze technologie wspomagające kierowcę i hamowanie.