Hydrauliczne kasowniki luzu zaworowego (popychacze hydrauliczne)

Hydrauliczne kasowniki luzu zaworowego, nazywane też popychaczami hydraulicznymi lub hydraulicznymi szklankami zaworowymi, to niewielkie samoregulujące się elementy mechanizmu rozrządu, które samoczynnie utrzymują zerowy luz między wałkiem rozrządu a zaworami. Powstały, by rozwiązać problem właściwy każdemu silnikowi z zaworami grzybkowymi: metalowe części rozrządu rozszerzają się w miarę nagrzewania i stopniowo zużywają z czasem, więc stały odstęp ustawiony na zimno zmienia się podczas eksploatacji. Bez kompensacji zbyt mały luz może przytrzymywać zawór w pozycji otwartej i doprowadzić do jego wypalenia, natomiast zbyt duży powoduje głośną i mniej sprawną pracę.

Każdy kasownik zawiera mały tłoczek oraz zawór zwrotny w korpusie zasilanym układem ciśnieniowego smarowania silnika. Gdy obsługiwany zawór jest zamknięty, a w mechanizmie pojawia się jakikolwiek luz, olej napływa do komory pod tłoczkiem, a lekka sprężynka wewnętrzna wypycha tłoczek na zewnątrz, aż odstęp zostanie całkowicie skasowany. Zawór zwrotny zatrzymuje wówczas olej, dzięki czemu gdy krzywka naciska, uwięziony słup oleju działa niczym niemal sztywne połączenie i przenosi ruch otwierający na zawór. Niewielka, kontrolowana ilość oleju ucieka pod obciążeniem i jest uzupełniana w kolejnym cyklu, co pozwala elementowi na bieżąco śledzić zmiany luzu.

Najbardziej oczywistą korzyścią jest wyeliminowanie okresowej ręcznej regulacji zaworów, rutynowej czynności w starszych silnikach, która wymagała zdjęcia pokrywy zaworów, pomiaru każdego odstępu szczelinomierzem oraz dobierania podkładek lub wkręcania śrub w ustalonych odstępach serwisowych. Usunięcie tego obowiązku obniża koszty eksploatacji i ryzyko nieprawidłowo ustawionego zaworu. Ponieważ luz jest zawsze precyzyjnie kasowany, rozrząd pracuje też ciszej i z mniejszymi uderzeniami mechanicznymi, co ogranicza zużycie krzywek oraz trzonków zaworów i sprzyja płynniejszej, bardziej kulturalnej pracy jednostki.

Kasowniki hydrauliczne występują w kilku postaciach zależnie od układu silnika. Niektóre znajdują się bezpośrednio pod wałkiem rozrządu jako popychacze kubełkowe, inne tworzą oś obrotu dźwigienki lub palca zaworowego, a w silnikach z popychaczami i drążkami umieszcza się je w popychaczu współpracującym z krzywką. Wszystkie działają na tej samej zasadzie wykorzystania ciśnienia oleju, więc ich zachowanie jest bezpośrednio związane z kondycją układu smarowania.

Charakterystyczną słabością jest stukot lub klekot słyszalny najczęściej po zimnym rozruchu lub po dłuższym postoju silnika. Zwykle oznacza to, że kasownik opróżnił się i nie zdążył ponownie napełnić, albo że zasilający go olej jest zanieczyszczony, ma niewłaściwą lepkość bądź jego poziom jest zbyt niski. Zaszlamiony olej może zatkać drobne kanały i całkowicie uniemożliwić napompowanie kasownika, pozostawiając go trwale głośnym. Regularna wymiana oleju i filtra zgodnego ze specyfikacją to najprostszy sposób na zachowanie cichej pracy, ponieważ ich niezawodność zależy wyłącznie od czystego, prawidłowo sprężonego oleju docierającego do głowicy.