Mikrosamochód (microcar)

Mikrosamochód stanowi najmniejszą praktyczną klasę osobowego pojazdu drogowego, przeznaczoną niemal wyłącznie do krótkich przejazdów po mieście, gdzie zwartość, łatwość parkowania i niskie koszty eksploatacji liczą się znacznie bardziej niż prędkość, zasięg czy ładowność. W wielu krajach pojazdy te nie są w ogóle traktowane jako samochody, lecz jako czterokołowce — odrębna kategoria prawna, która w zamian za łagodniejsze wymogi formalne, a w niektórych państwach także uprawnienia do kierowania, narzuca ścisłe limity mocy, masy i prędkości maksymalnej. To właśnie owe ramy prawne, bardziej niż jakakolwiek pojedyncza cecha konstrukcyjna, wyróżniają mikrosamochód spośród innych pojazdów.

W przepisach europejskich lekki czterokołowiec ograniczono na przykład do około 6 kW mocy oraz masy własnej rzędu 425 kg bez akumulatorów, przy prędkości maksymalnej zatrzymanej na poziomie zbliżonym do 45 km/h, podczas gdy cięższa kategoria L7e dopuszcza do 15 kW i wyższe prędkości. W tych granicach mikrosamochód mieści zwykle jedną lub dwie osoby, korzysta z małolitrażowych silników benzynowych lub — coraz częściej — skromnych silników elektrycznych, a do tego ma krótki rozstaw osi i niezwykle mały promień zawracania. Lekka konstrukcja utrzymuje niskie zapotrzebowanie na energię, co dokładnie tłumaczy, dlaczego napęd elektryczny tak dobrze pasuje do tego formatu.

Dla użytkownika korzyści są oczywiste. Mikrosamochód mieści się w miejscach parkingowych nieosiągalnych dla zwykłych aut, zużywa niewiele paliwa lub prądu, a w niektórych regionach mogą nim kierować osoby młodsze lub nieposiadające pełnego prawa jazdy. Ubezpieczenie i podatki drogowe bywają odpowiednio niskie. W gęsto zabudowanych miastach, zatłoczonych historycznych centrach i przy krótkich dojazdach zalety te potrafią przeważyć nad oczywistymi kompromisami, czyniąc z mikrosamochodu rozwiązanie naprawdę racjonalne, a nie ciekawostkę.

Idea ma długą i barwną historię. Powojenna Europa przeżyła boom na tak zwane bubble cars, takie jak BMW Isetta, Messerschmitt KR175 czy Heinkel Kabine, zrodzone z oszczędności i zapotrzebowania na tanią mobilność w latach 50. Koncepcja przygasła, gdy klasyczne małe auta stały się dostępne cenowo, by odrodzić się we współczesnej formie wraz z pojazdami pokroju Renault Twizy, Citroëna Ami czy pierwotnego Smarta Fortwo, który balansował na granicy mikrosamochodu i pełnoprawnego auta miejskiego.

Ograniczenia są nieodłączne i nie należy ich bagatelizować. Dysponując minimalną strukturą zderzeniową, mikrosamochody i czterokołowce zapewniają zauważalnie słabszą ochronę pasażerów niż pełnoprawny samochód, a kilka z nich wypadło słabo w niezależnych testach zderzeniowych. Niska prędkość maksymalna i ograniczona stateczność czynią je nieprzydatnymi na autostradach i szybkich drogach dwujezdniowych. W rodzinie małych pojazdów plasują się poniżej auta segmentu B oraz nieco przestronniejszego samochodu kompaktowego, a koncepcyjnie bliskie są japońskiemu kei carowi, choć kei cary to pełnoprawne pojazdy budowane według krajowej normy wielkości i mocy, a nie czterokołowce.