TDI (turbodoładowany silnik wysokoprężny z wtryskiem bezpośrednim)

TDI, czyli Turbocharged Direct Injection, to wieloletnia nazwa handlowa koncernu Volkswagen dla jego turbodoładowanych silników wysokoprężnych z bezpośrednim wtryskiem paliwa. Pierwszy raz wprowadzona w Audi 100 w 1989 roku, plakietka pojawiła się od tamtej pory w pojazdach Volkswagena, Audi, Skody, SEAT-a i innych marek koncernu, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych oznaczeń silników w Europie. Oznacza nie pojedynczy silnik, lecz rodzinę i filozofię techniczną: połączenie sprawności bezpośredniego wtrysku paliwa z korzyściami turbodoładowania w zakresie napełniania i mocy.

Obie technologie zawarte w nazwie współdziałają. Wtrysk bezpośredni rozpyla olej napędowy pod bardzo wysokim ciśnieniem prosto do komory spalania, a nie do komory wstępnej czy kanału dolotowego, co pozwala precyzyjnie sterować ilością i chwilą każdego wtrysku. Turbodoładowanie wtłacza następnie dodatkowe sprężone powietrze do cylindrów, dostarczając tlenu potrzebnego do sprawnego spalenia większej ilości paliwa i odzyskując energię, która w innym przypadku zostałaby utracona w spalinach. Razem dają obfity moment obrotowy w dole zakresu, dobrą ekonomię paliwa oraz stosunkowo kulturalną pracę, z których słynęły samochody z silnikami wysokoprężnymi. Wczesne jednostki TDI wykorzystywały pompy rozdzielaczowe, a później pompowtryskiwacze, zanim rodzina w większości przeszła na wtrysk typu common rail w latach 2000.

Dla kierowców urok silników TDI tkwił w ich elastyczności i oszczędności. Typowy średniej wielkości sedan z silnikiem TDI potrafił łączyć swobodną jazdę autostradową, obfity moment obrotowy do wyprzedzania oraz realne zużycie paliwa, z którym ówczesne odpowiedniki benzynowe z trudem konkurowały, oferując przy tym duży zasięg między tankowaniami. Te cechy, w połączeniu z agresywnym marketingiem i korzystnym opodatkowaniem w wielu krajach europejskich, uczyniły TDI pojęciem powszechnie znanym i pomogły napędzić szeroki europejski boom na silniki wysokoprężne od lat 90. po lata 2010, gdy diesel odpowiadał za około połowę sprzedaży nowych aut na znacznej części kontynentu.

Nazwa TDI stała się nierozłączna ze skandalem emisyjnym z 2015 roku, często nazywanym dieselgate. Stwierdzono, że koncern Volkswagen wyposażył pewne silniki TDI, w szczególności jednostkę EA189, w oprogramowanie pełniące funkcję urządzenia ograniczającego skuteczność, które wykrywało warunki oficjalnego testu i ograniczało emisję tlenków azotu jedynie podczas badania, podczas gdy na drodze samochody emitowały znacznie więcej NOx niż dopuszczały przepisy. Afera wywołała ogromne kary, akcje przywoławcze pojazdów, postępowania karne oraz trwały upadek publicznego i regulacyjnego zaufania do technologii wysokoprężnej w całej branży.

W następstwie ocalałe i nowsze silniki TDI przeprojektowano, wyposażając je w znacznie bardziej zaawansowane oczyszczanie spalin, w tym selektywną redukcję katalityczną z użyciem AdBlue, aby uczciwie spełnić surowe normy Euro 6. Plakietka pozostaje w użyciu, choć udział diesla w rynku gwałtownie spadł wraz z zaostrzaniem przepisów i elektryfikacją. TDI plasuje się obok odpowiedników innych producentów, takich jak Mercedes-Benz CDI czy Hyundai-Kia CRDi, jako markowe ujęcie tej samej leżącej u podstaw techniki silnika wysokoprężnego typu common rail z turbodoładowaniem.