Ugao prelaza (rampe)

Ugao prelaza, ponekad nazivan i ugao rampe, jeste mera terenske geometrije vozila koja opisuje najstrmije ispupčenje ili greben preko kojeg vozilo može da pređe a da donji deo karoserije ne nasedne između prednjih i zadnjih točkova. Definiše se kao najveći ugao vrha koji može da prođe ispod sredine vozila, a obrazuju ga dve zamišljene linije povučene od najniže središnje tačke poda do mesta dodira prednjih i zadnjih pneumatika sa podlogom. Ova vrednost dolazi do izražaja kad god vozilo prelazi preko oštrog grbavog uzvišenja, grebena, prelaza preko jarka ili vrha strme uzbrdice, jer prekoračenje dovodi do toga da donji deo nasedne na prepreku.

Ugao određuju pre svega dve dimenzije: klirens ispod središta vozila i međuosovinsko rastojanje, odnosno razmak između prednje i zadnje osovine. Veći središnji klirens podiže pod dalje od grebena i izoštrava ugao, dok duže međuosovinsko rastojanje deluje suprotno, jer što je veći razmak između točkova, to pod blaže mora da se spušta ka njima, pa ispod njega bez dodira može da prođe samo blaže ispupčenje. Najniža tačka u sredini vozila, najčešće šasija, izduvni sistem, kardansko vratilo ili poprečni nosač, određuje gde će karoserija prva dotaći podlogu.

Praktična posledica je jasna: vozilo sa kratkim međuosovinskim rastojanjem i visokim klirensom prelazi mnogo oštrije ispupčenje od vozila iste visine sa dugim međuosovinskim rastojanjem. Zbog toga kompaktni terenci kratke karoserije izvanredno prelaze preko grba i talasastog terena, dok dugačka vozila, pikapi sa produženom kabinom i izduženi SUV-ovi lako naseđu na uzvišenjima koja bi kraće vozilo bez muke savladalo. Uobičajene vrednosti ugla prelaza kreću se od oko dvadeset stepeni kod običnih vozila pretežno za put do znatno preko dvadeset pet ili trideset stepeni kod namenskih terenskih modela.

Ugao prelaza treći je član trojke uglova terenske geometrije i dopunjuje prilazni ugao spreda i odlazni ugao pozadi. Dok prva dva uređuju kako vozilo ulazi u prepreku i izlazi iz nje, ugao prelaza uređuje kako prelazi preko njenog vrha, a sva tri zajedno određuju sposobnost vozila da savlada izlomljen teren od početka do kraja. To je ugao na koji najneposrednije utiče međuosovinsko rastojanje, zbog čega često iznenadi inače sposobna, ali dugačka vozila.

U stvarnoj upotrebi navedena vrednost je statički ideal i smanjuje je sve što spušta središnji deo poda, poput nošenja teškog tereta, vuče prikolice, sabijanja vešanja ili mekih guma, dok artikulacija vešanja i zalet u toku vožnje neprekidno menjaju sliku. Zaštitni oklopi poda i pažljiv izbor putanje pomažu da se smanji rizik od naseđanja. Ugao prelaza najbolje se sagledava uporedo sa prilaznim i odlaznim uglom, klirensom koji ga povećava i međuosovinskim rastojanjem koje mu, kada je dugo, ide na štetu.